Şerefiye Sarnıcı

Yer hakkında

Şerefiye Sarnıcı hakkında

Şerefiye Sarnıcı veya Theodosius Sarnıcı (Yunanca: Κινστέρνα Θεοδοσίου Kisterna Theodosiou), İstanbul'un Fatih ilçesinde, Tarihi Yarımada'da bulunan pek çok Bizans sarnıcından biridir. Divan Yolu Caddesi, Piyer Loti Caddesi, Boyacı Ahmet Sokak ve Dostluk Yurdu Sokak'ın sınırlandırdığı yapı adasının güneyinde yer alır.
Bizans Döneminde Konstantinopolis'in tarihsel topografyası göz önünde bulundurulduğunda yapı, Antik Mese yolunun güneyinde, Konstantin Forumu'nun güneydoğusunda, Binbirdirek Sarnıcı'nın batısında bulunmaktadır. Mese üzerindeki isale hattından faydalanabilecek sarnıçlar arasındadır.
Yapı ilk olarak 1893'de Forscheimer ve Strzygowski tarafından belgelenmiştir.

Sarnıç, "Şerefiye" ismini Osmanlı döneminde bulunduğu mahalleden almıştır. Yapının üzerine 19. yüzyıl sonu ya da 20. yüzyıl başlarında Arif Paşa Konağı inşa edilmiştir. Konak, 1912'den itibaren Şehremaneti Binası, 1930-1984 yılları arasında İstanbul Belediye Hizmet Binası, sonrasında Eminönü Belediye Binası olarak kullanılmıştır. 2010 yılında belediye binasına ait ek yapıların yıkımı gerçekleştirilmiş ve Şerefiye Sarnıcı görünür hale gelmiştir. Sarnıçta 2004 yılında restorasyon çalışmaları başlatılmıştır. 2013-2018 yılları arasında ise Cafer Bozkurt Mimarlık tarafından küçük çaplı bir kentsel tasarım projesi olarak “Giriş Yapısı ve Çevre Düzenlemesi” projelendirilip uygulanmıştır. Şerefiye Sarnıcı 2018 yılından itibaren müze olarak hizmet vermektedir.

Yapı, çok sıra destekli kapalı sarnıç örneğidir. Yaklaşık 24x40 m boyutlarında, dikdörtgen planlıdır. Kısa kenarda 4 uzun kenarda 8 sıra olmak üzere toplam 32 adet sütun bulunmaktadır. Sütunlar arası mesafe ortalama 3.90 m'dir. Sütunların yüksekliği 5.10 m, çapı 80 cm'dir. Yapıya güney cephesinden taş bir merdivenle inilir. Sarnıcın içindeki suyun bozulmasını önlemek için, havalandırma amaçlı ve fazla suyun tahliye edilmesini sağlamak için için beden duvarlarının üst kısmında, kemer seviyesinde eşit aralıklarla yerleştirilmiş 16 adet pencere açıklığı görülmektedir. Üst örtü, ortalarında birer delik bulunan yelken tonozdur. Üst örtünün ağırlığı kemerler ile sütunlara aktarılmaktadır. Tavan yüksekliği yaklaşık 11 m'dir.
Kullanılan sütun başlıklarının tümü aynı karakterde, Korint üslubundadır ve 5. yüzyıla tarihlendirilmektedir. Prokonnessos mermerinden işlenen Korint başlıkların üzerlerinde impost başlıklar yer alır. Korint başlıkların yüksekliği 88 cm, impost başlık yüksekliği 90 cm'dir.
Yaklaşık 2,5 m kalınlığındaki beden duvarlarında tuğla ve horasan harç işçiliği görülür. Kullanılan tuğlalar 35x35 cm boyutlarında, 4 cm kalınlığındadır. Derz kalınlığı 6 cm'dir. Duvarların iç yüzeyi sütun başlıklarının hizasına kadar su geçirmez sıva ile kaplanmıştır. Sıva, diğer sarnıçlarda da görüldüğü gibi köşelerde su basıncına dayanması için kavisli olarak uygulanmıştır. Sıvalı kısmın yüksekliği 7.65 m'dir.
Yapının plan şeması korunmuştur ve taşıyıcı strüktür sağlamdır.

Şerefiye Sarnıcı hakkında doğrulanabilir bilgiler

Şerefiye Sarnıcı, İstanbul konumunda bulunan ve açık veri kayıtlarında “Müze” kategorisinde sınıflandırılan bir keşif noktasıdır. Bu sayfa, ziyaret öncesinde konumu doğrulamak ve yakın çevredeki diğer duraklarla birlikte bir rota oluşturmak isteyen gezginler için hazırlanmıştır.

Şerefiye Sarnıcı nerede?

Konum İstanbul il sınırları içindedir. Harita noktası 41.0074148, 28.9723954 koordinatlarıyla gösterilir. Yol koşulları ve giriş düzeni zamanla değişebileceğinden hareket etmeden önce güncel harita verisinin kontrol edilmesi önerilir.

Ziyaret öncesi planlama

Ziyaret süresini belirlerken mevsim, hava durumu, ulaşım biçimi ve yakın çevredeki diğer kültür veya doğa durakları dikkate alınmalıdır. Sayfadaki yol tarifi bağlantısı doğrudan kayıtlı koordinatı hedefler. Özel mülkiyet, ibadet düzeni, koruma alanı veya dönemsel giriş kısıtlaması bulunabileceği için sahadaki yönlendirmeler esas alınmalıdır.

Kaynak ve içerik yaklaşımı

Temel konum ve sınıflandırma bilgileri OpenStreetMap açık verisinden alınır. Wikipedia veya Wikidata eşleşmesi bulunduğunda ansiklopedik bilgi kaynak bağlantısıyla birlikte eklenir; uygun lisanslı fotoğraflar Wikimedia Commons üzerinden gösterilir. Doğrulanamayan tarih, ücret ve çalışma saati bilgileri otomatik olarak üretilmez.