Yerebatan Sarnıcı

Yer hakkında

Yerebatan Sarnıcı hakkında

Yerebatan Sarnıcı (Bizans Yunancası: βασιλική κινστέρνή; Latince: Basilica Cisterna) İmparator Justinianus (h. 527-565) döneminde İstanbul'da şehrin su ihtiyacını karşılamak üzere 526-527 senelerinde yaptırılmış kapalı su sarnıcıdır.
Ayasofya'nın güneybatısında, Soğukçeşme Sokağı'nda bulunmaktadır. Suyun içinden yükselen pek çok mermer sütun nedeniyle halk arasında Yerebatan Sarayı olarak isimlendirilmektedir. Sarnıcın üzerinde daha önce bir bazilika bulunmasından ötürü, Bazilika Sarnıcı olarak da adlandırılır.
Bizans imparatoru I. Justinianus tarafından yaptırılan sarnıç, şehrin birinci ve ikinci tepeleri arasındaki bölgelerin su ihtiyacını karşılayan Hadrianus su yollarına bağlandı. İstanbul'un Osmanlılar tarafından fethinden sonra Sarayburnu ve Bahçe Kapısı civarına su dağıtım merkezi olarak hizmet sundu; Osmanlılar'ın şehirde kendi su tesislerini kurmasından ve Bizans dönemine ait eski suyollarının tamiri ardından sarnıcın su dağıtım merkezi olma işlevi kısmen değiştirilmiştir. İsmi saraya, sadrazamın ahırlarına, caddeye ve mahalleye verildi. Üzerinde oluşan mahalle ve Cağaloğlu'nu Divanyolu ve Ayasofya Meydanı'na bağlayan Yerebatan Caddesi ile varlığını ve önemini sürdürmeye devam etti. Merkezinde bulunduğu mahalleyi temsil eden fiziksel bir yapı ve simge haline geldi.
Müze ve etkinlik mekanı olarak kullanılmakta olan sarnıç, Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından işletilmektedir.

Koruyucu amaç: Medusa'nın bakışlarının taşa çevirme gücüne inananlar, Medusa başlarını sarnıçta koruma sembolü olarak kullanmış olabilir. Medusa'nın başının ters veya yan yerleştirilmesi de bu gücün etkisini nötrlemek amacıyla olabilir.
Yeniden kullanım: Bir diğer teoriye göre, Bizanslılar antik dönem yapılarından malzemeleri alıp yeniden kullanmışlardır. Medusa başları, başka bir yapıdan alınarak sarnıca yerleştirilmiş olabilir ve ters ya da yan durmaları tesadüfi olabilir.
Hristiyan sembolizmi: Medusa'nın sembolü, pagan inanışlardan Hristiyanlık dönemine geçişi simgeleyebilir. Ters ya da yan yerleştirilmiş başlar, bu eski inançların güçsüzleştirilmesini ve Hristiyanlık'ın zaferini de ifade ediyor olabilir.
Her ne kadar kesin bir bilgi olmasa da, Medusa başlarının varlığı Yerebatan Sarnıcı'na hem mistik hem de kültürel bir derinlik katmaktadır.

T.C. Vakıflar Genel Müdürlüğü, Yerebatan Sarnıcı Tanıtım ve Bilet Temin Sitesi
Letsgoistanbul.com Yerebatan Sarnıcı 25 Temmuz 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Byzantium 1200 | Yerebatan Sarnıcı 1 Mayıs 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

Yerebatan Sarnıcı hakkında doğrulanabilir bilgiler

Yerebatan Sarnıcı, İstanbul konumunda bulunan ve açık veri kayıtlarında “Tarihi Yapı” kategorisinde sınıflandırılan bir keşif noktasıdır. Bu sayfa, ziyaret öncesinde konumu doğrulamak ve yakın çevredeki diğer duraklarla birlikte bir rota oluşturmak isteyen gezginler için hazırlanmıştır.

Yerebatan Sarnıcı nerede?

Konum İstanbul il sınırları içindedir. Harita noktası 41.0088628, 28.9776419 koordinatlarıyla gösterilir. Yol koşulları ve giriş düzeni zamanla değişebileceğinden hareket etmeden önce güncel harita verisinin kontrol edilmesi önerilir.

Ziyaret öncesi planlama

Ziyaret süresini belirlerken mevsim, hava durumu, ulaşım biçimi ve yakın çevredeki diğer kültür veya doğa durakları dikkate alınmalıdır. Sayfadaki yol tarifi bağlantısı doğrudan kayıtlı koordinatı hedefler. Özel mülkiyet, ibadet düzeni, koruma alanı veya dönemsel giriş kısıtlaması bulunabileceği için sahadaki yönlendirmeler esas alınmalıdır.

Kaynak ve içerik yaklaşımı

Temel konum ve sınıflandırma bilgileri OpenStreetMap açık verisinden alınır. Wikipedia veya Wikidata eşleşmesi bulunduğunda ansiklopedik bilgi kaynak bağlantısıyla birlikte eklenir; uygun lisanslı fotoğraflar Wikimedia Commons üzerinden gösterilir. Doğrulanamayan tarih, ücret ve çalışma saati bilgileri otomatik olarak üretilmez.