Marmaris

Yer hakkında

Marmaris hakkında

Marmaris, Muğla'nın 13 ilçesinden birisidir.

Marmaris, batısında Datça Yarımadası ve Kerme Körfezi, kuzeyinde Ula, doğusunda Balan Dağı, Karadağ ve Günlük Tepeleri ile güneyinde Akdeniz ile çevrilidir. Körfezin önünde kıyıya ince bir dille bağlı olan Adaköy, onun önünde Sedir Adası, Keçi Adası ve Güvercin Adası bulunur. Kentin en eski kısmı denize doğru uzanmış bir tepe üzerine kurulu olan Kale Mahallesidir. Marmaris daha sonra eteklere doğru ve kıyı boyunda gelişmiştir. Hava ulaşımının yapıldığı Dalaman Havaalanı sadece bir saat uzaklıktadır. Rodos ise sadece 45 dakika uzaklıktadır.
İlçenin yüzölçümü 906 km²dir. Marmaris ilçe merkezinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 6 metredir.

Not: Büyükşehir yasası nedeniyle köyler mahalle statüsüne geçtiğinden 2013'ten itibaren kır nüfusu tabloda yer almamıştır.

MÖ 3500 Karya kenti Fiskos'un ilk kent surları yapılıyor. Fiskos kalıntıları Beldibi'nin kuzeydoğu yamaçlarında Asartepe'de izlenebilir. MÖ 7. yüzyıl Loryma antik kenti (bugün Sömbeki körfezi, Bozukkale, Taşlıca bölgesinde) kuruluyor.
MÖ 546 Bölgede Pers egemenliği başlıyor.
MÖ 334 Büyük İskender bölgeyi işgal ediyor.
MÖ 323 İskender ölüyor. Karya bölgesi Bergama krallığının egemenliğine girse de, Fiskos Mısır/Rodos İmparatorluğu'nun Güneybatı Anadolu'daki en önemli liman kenti oluyor.
MÖ 226 Şiddetli bir deprem oluyor.
MÖ 133 Bölgede Roma egemenliği başlıyor.
395 Bizans döneminin başlangıcı.
670 Arap akınları. Çoğu kent bu akınlar sonucunda yakılıp yıkıldı.
1010-1286 Türkmen boyları ve Anadolu Selçuklu Devleti Dönemi. Bu dönemde Tepe Mahallesinde ilk yerleşim birimleri Mermeris ismi verilerek kurulmuştur.
1286 Menteşe Beyliği dönemi. 1300'lü yıllarda Marmaris hem ticari hem de askeri açıdan, antik çağlarda Fiskos'un olduğu gibi, önemli bir liman oluyor.
1300 Yılında Rodos adasının, Menteşe Beyliği tarafından fethinde önemli bir rolü donanma üssü olarak oynuyor. Doğu Akdenizde mermer ve kereste ticaretinin önemli bir yükleme limanı oluyor.
1391 Temmuz ayında Ahmed Gazi'nin ölümden sonra bölgede Osmanlı Egemenliği başlıyor.
1402 Ankara savaşı sonrası Timurlenk'in emriyle Menteşe Beyliği egemenliği tekrar başlıyor.
1451 Bölgede yeniden Osmanlı egemenliği başlıyor.
1480 Fatih Sultan Mehmet 100.000 askeriyle, Marmaris'e Rodos'un fethi için geliyor. 150 gemilik kuvvetli Osmanlı Donanması'nın 89 gün süren fetih uğraşı boşa çıkıyor.
1517 Marmaris'te nüfus 24 kişi.
1520-1522 Osmanlı padişahı Kanuni Sultan Süleyman, Rodos seferine çıkıyor ve 150.000 kişilik ordusuyla Marmaris'e geliyor ve Rodos'u fethediyor. Bir kale, bir kervansaray ve bir de şimdiki Kısayalı'yı tümüyle kapsayan bir köprü yapımını emrediyor.
1525 Marmaris Muğla Sancağı'na bağlı "kaza" oluyor.
1545 Rodos seferi dönüşünde Sultan Süleyman tarafından buyurulan Marmaris kalesinin, Hafza Sultan Kervansarayının yapımı tamamlanıyor.
1565 Marmaris'ten, Dünya'da yalnız burada çıkarılan ve Avrupa'da büyük sükse yapan Sığla Yağı'nın (Storax orientale) yıllık 100.000 kiloya kadar varan ihracatına başlanıyor.
1789 İbrahim Ağa Camii yapılmıştır.
1801 Tarihte ilk kez, bir donanma tarafından "Çıkartma Tatbikatı" 200 İngiliz savaş gemisi tarafından yaklaşık üç ay süreyle Marmaris'te yapılıyor.
1800-1850 Yıllarında Mısır ve Suriye savaşlarında alınan esirler Marmaris'e getiriliyor.
1890 Marmaris'te maden ihracatı başlıyor. İthal eden ülkeler Almanya, Fransa ve İtalya oluyor. Yıllık hacmi 50.000 tonu aşıyor.
1913 - I. Dünya Savaşı'nda bir Alman zırhlısı Marmaris limanına sığınıyor.
1914 - Fransız donanması Marmaris Kalesi'ni topa tutuyor ve büyük tahribat meydana geliyor.
1919 - Sevr Antlaşmasına dayanarak İtalya ve Yunanistan aralarında anlaşıyor ve İtalyanlar bölgeyi işgal ediyorlar.
1922 - 22 Temmuz'da İtalyan askerleri Marmaris'ten ayrılıyor ve Marmaris kurtuluyor.
1957 - Marmaris 7,1 ve 7,3 şiddetindeki depremde neredeyse tamamen yerle bir oluyor. Sadece Marmaris Kalesi ile çevresindeki tarihi binalar ayakta kalıyor.

Physkos yörede ilk Karya liman kenti ve diğer yerleşim birimlerinin merkezidir.
Physkos Karya dilinde "Doğakenti" demektir. Bu isme neden de doğanın bütün unsurlarını ve güzelliklerini bünyesinde bulundurmasıdır.
MÖ 3400 yıllarına kadar uzandığına dair izler biliniyor. Antik Karya bölgesinin bu önemli liman kentinin, kalıntıları Marmaris şehir merkezinin kuzeyindeki Asartepe'de görülüyor. Ancak akropol üzerinde sur duvarları günümüze ulaşabildi. Tüm Karya yerleşimleri gibi sarp dağ tepelerinde ve yamaçlarında kurulmuştur. Yerleştiği alan Beldibi ile Camiavlu arasındaki tepeler ile vadi ve yamaçlardır.
Tarihçilerin babası Bodrumlu Herodot ve ünlü coğrafyacı Amasyalı Strabo, Physkos'tan antik dönemde, Efes ve Mylasa'nın Doğu Akdeniz'e açılan limanı olarak bahsederler.
Tarih boyunca Güneybatı Anadolu da var olan egemenliklerin, Akdeniz'e özellikle Doğu Akdeniz'e açılan tek ve önemli limanı olmuştur. Mylasa, Alabanda, Truva, Bergama, Efes ve Miletus gibi önemli antik başkentlerini Physkos'a bağlayan karayolu ağının eskiden beri var olması, limanın denizler aşırı ilişkilerde, özellikle "ülkelerin anası" Mısır'la, önemini yineleyerek vurgular. Önceleri her türlü ticaretle (Köle, mermer, kereste ve şarap) başlayan Mısır ilişkileri sonraları askeri ve uygarlık olarak genişler. Ünlü Kadeş savaşına Hititlerin safında katılan Karyalı paralı askerlerin nakli gemilerle Fiskos limanından olmuştur. Daha sonraki savaşlara Mısırlıların safında katılmışlardır. Bu paralı askerlerin bir kısmı Nil Deltasına kendi şehirlerini (4 adet) kurarak yerleşmişlerdir. Nitekim ilk Karyaca yazıtlar burada bulunmuştur. Mısır'dan Güneybatı Anadolu'ya ve Adalara ilk defa normal insan boyunda heykel yapabilme sanatı Fiskos'tan girmiştir.
Physkos'un kendi adına parası olması da önemli bir merkez olduğunun başka bir kanıtıdır. Physkos'un çok değerli madeni bir parası, İngiltere'de koleksiyoncu Mr. Borell'in elinde bulunduğu 1828 yılında tespit edilmiştir. Bu para oldukça geniş, kalın ve olağanüstü uzunluktadır ki yüzeyinde dallanmış boynuzları canlandıran bir kabartma ile 18Karya harfleriyle tek satırda "Phi Upsilon sigma $ Y 2" yazısı vardır.
Büyük İskender'in ölümü sonrasında oluşan Mısır-Rodos İmparatorluğuna bağlanan Physkos, bu dönemde önemini bir ticari liman olarak daha da arttırmıştır. Ve bu konumunu daha sonraki Roma ve Bizans dönemlerine de taşıyabilmiştir.
İngiliz Kralı VIII. Henry, bir belgede 1513 yılında Physkos'tan bahsetmesi de enteresan.

Ayrıca Boston Müzesinde Marmaris'te (Eski Physkos) bulunduğu belirtilerek sergilenen, sonra Roma İmparatoru olan, genç Tiberius'un (Bust of Tiberius) mermerden bir büstü vardır. Aşağıda büstün müzedeki İngilizce tanıtımı ve müzeye kadar olan yol haritası."Provenance/Ownership HisBoston 1971.393, history: Said to have been found at Marmaris (ancient Physkos) on the southern coast of Caria; by date unknown: with K. J. Hewett, Esq., London (purchased from an English estate); by 1971: purchased by Robert E. Hecht, Jr. from K. J. Hewett; purchased by MFA from Robert E. Hecht, Jr., November 10, 1971"Milattan önce 4. yüzyıldan kalma sayısız heykelcikler, heykel blokları ve tabletler özellikle Eyiliktaşı civarında bulunmuştur.
Arkeolog George Bean'e göre ezelinden beri çeşitli uygarlıklar boyunca hep önemli bir liman kenti olan Physkos'tan günümüze kalan şehir kalıntıların azlığının izahı, bunların toprak altında gömülü oldukları değildir. Aksine kentin parça parça gemilere yüklenip başka kent projelerinde kullanılmak üzere nakledildiği olasılığıdır. Çünkü kentin kurulduğu tepe ve yamaçlar günümüzde hâlâ ortadadır ve toprak altında olan Physkos'un ünlü limanı ve denizidir.

Gökova Körfezi'ndeki Sedir Adası antik Kedrai kenti ve ünlü Kleopatra Plajı ile tanınıyor. Kedrai bir Karya kentiydi, sonra Rodos'a bağlandı. Kedrai “sedirler” (sedir ağacı) anlamına geliyor. Rodos karşı yakasının en önemli yerleşimlerinden biri olan Kedrai, surlarla kuşatılmıştı. Kule ve duvarları kıyıda izlenebilen kentin orta kesiminde Dor düzenindeki Apollon tapınağından bugüne ancak temelleri ulaşabilmiş. Agora, çeşitli yapı kalıntıları ve kent nekropolünün yanı sıra adanın doğu kesiminde ise yüzü kuzeye bakan ve oldukça iyi durumda tiyatrosu var.

Bozburun Yarımadası'nın kuzeyindeki Selimiye koyunda (Kamışlı Koy) kurulmuştur. Kentte sur kalıntıları, kare planlı bir mezar anıtı yer alıyor. Hydas'a 3 km uzaklıkta, sahilde bir gözetleme burcu ve bu burç üzerinde birkaç mezar var.

Marmaris-Datça yolunun 20. km'sinde güneye Bozburun yönüne dönüldüğünde Hisarönü mahallesine 2 km Antik ören yerine buradan 3 km yol ile gidilir.
Erine'de, Roma dönemine ait kalıntılar bulunmaktadır.

Bu antik ören yerine ve Hisarlık Köyü yakınlarındaki kutsal yere Hisarönü ovasından bir saatlik tırmanışla ulaşılabilir. Tapınak bir platformun üzerinde yer alır. MÖ 4. yüzyıldan kalma Ion düzenindeki yapı ayrıca Dor öğeleri de taşımaktadır. Platform üzerinde tapınak temeli görülebilir. Platformu destekleyen göz alıcı duvarlar günümüze kadar varlığını sürdürebilmişlerdir. Güneydeki alanda yer alan yıkık tiyatro, tapınakla birlikte bölgede tanımlanabilen tek yapıdır.

Marmaris Yat Marin FM (99.0 / 99.2)
Marmaris Radyo Mavi (97.5)
Marmaris Yerel Gazeteleri

Marmaris Gündem Gazetesi
Marmaris Bülten Gazetesi
Marmaris Yenisayfa Gazetesi
Marmaris Manşet Gazetesi

Genel
Oğuz-Kırca, E.D. 2014. Restructuring the Settlement Pattern of A Peraean Deme Through Photogrammetry and GIS: The Case of Phoinix (Bozburun Peninsula, Turkey). Mediterranean Archaeology and Archaeometry 14 (2): 281-313.
Oğuz-Kırca, E.D. 2015. Karya Khersonesosu'nda (Pera) İki Tip Kale/ Kale Yerleşimi (Two Models of Fortresses/ Fortress Settlements in the Carian Chersonesos). TÜBA-AR 18: 125-143.
Oğuz-Kırca, E.D. – V. Demirciler. 2015. Antik Dünyada Kırsal Ekonomi: Karya Kersonesosu'ndan Yeni Kanıtlar (Rural Economy in the Ancient World: New Evidence From the Karian Khersonesos. Anadolu (Anatolia) 41: 51-76.

Marmaris Belediyesi 2 Eylül 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Marmaris Kaymakamlığı 2 Ekim 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
YerelNET Marmaris
Marmaris Adliyesi 12 Mayıs 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Marmaris Devlet Hastanesi 12 Mayıs 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Marmaris Tapu Müdürlüğü 12 Mayıs 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Marmaris Müftülüğü 12 Mayıs 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Muğla Marmaris Müzesi 12 Mayıs 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Marmaris Gümrük Müdürlüğü 12 Mayıs 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

Marmaris hakkında doğrulanabilir bilgiler

Marmaris, Muğla konumunda bulunan ve açık veri kayıtlarında “Doğal Alan” kategorisinde sınıflandırılan bir keşif noktasıdır. Bu sayfa, ziyaret öncesinde konumu doğrulamak ve yakın çevredeki diğer duraklarla birlikte bir rota oluşturmak isteyen gezginler için hazırlanmıştır.

Marmaris nerede?

Konum Muğla il sınırları içindedir. Harita noktası 36.8518703, 28.2666799 koordinatlarıyla gösterilir. Yol koşulları ve giriş düzeni zamanla değişebileceğinden hareket etmeden önce güncel harita verisinin kontrol edilmesi önerilir.

Ziyaret öncesi planlama

Ziyaret süresini belirlerken mevsim, hava durumu, ulaşım biçimi ve yakın çevredeki diğer kültür veya doğa durakları dikkate alınmalıdır. Sayfadaki yol tarifi bağlantısı doğrudan kayıtlı koordinatı hedefler. Özel mülkiyet, ibadet düzeni, koruma alanı veya dönemsel giriş kısıtlaması bulunabileceği için sahadaki yönlendirmeler esas alınmalıdır.

Kaynak ve içerik yaklaşımı

Temel konum ve sınıflandırma bilgileri OpenStreetMap açık verisinden alınır. Wikipedia veya Wikidata eşleşmesi bulunduğunda ansiklopedik bilgi kaynak bağlantısıyla birlikte eklenir; uygun lisanslı fotoğraflar Wikimedia Commons üzerinden gösterilir. Doğrulanamayan tarih, ücret ve çalışma saati bilgileri otomatik olarak üretilmez.