Karatepe

Yer hakkında

Karatepe hakkında

Karatepe (Luvice: Azzattiwadaya; Asativadaya) veya Arslantaş Höyüğü, Osmaniye ili Kadirli ilçesi sınırları içerisinde bulunan MÖ 8. yüzyılda, Geç Hitit Çağı'nda Hitit Kralı Asivatas tarafından kuzeydeki vahşi kabilelere karşı yaptırılmıştı ve Asativadaya olarak adlandırılmıştır. Asativadaya (Aslantaş-Karatepe) Kalesi'nin çevresi günümüzde bir açık hava müzesidir.
Karatepe, Adana'nın yaklaşık 135 km doğusunda, Osmaniye iline 25 km Doğusundaki Aslantaş Baraj Gölü kenarındadır. Doğal bir tepenin üzerindedir. Toros Dağları’nın eteklerindedir. Kilikya bölgesinin bir yerleşimi olan Karatepe, Ceyhan Nehri'nin batı kıyısında bulunan 22 metre yükseklikte bir tepede yer alır. Tepe, bir yandan Ceyhan Vadisine, kuzeyden ise Andırın Ovası'na hakimdir. Diğer yandan Çukurova'dan gelip Toroslar'ı aşan, bugün de köylüler ve Yörükler tarafından kullanılmaya devam edilen "Akyol" denilen eski kervan yoluna hakim durumdadır.
Karatepe, 1946 yılına kadar bilinmeyen bir yer iken, tesadüfen bulunarak öğretmen Ekrem Kuşçu tarafından o dönemdeki Adana Müzesi Müdürü Naci Kum'a bildirilmiştir. 1946 yılında Alman arkeolog Helmuth Theodor Bossert başkanlığında kazı çalışmalarına başlanmıştır. 2020'de UNESCO tarafından Dünya Mirası Geçici Listesi'ne dahil edildi.
Karatepe-Aslantaş Açık Hava Müzesi'nin bulunduğu yer, Anadolu'daki diğer ören yerlerinden çok farklıdır. Burası, Aslantaş Barajı'nın yapılmasıyla üç tarafı baraj gölüyle çevrilmiştir. Müze, bir yarımada üzerinde ve etrafı ağaçlarla kaplıdır. Karatepe'nin yanındaki eski kervan yolu; Hititlerden önce, Hititler döneminde ve Haçlı Seferleri sırasında kullanılmıştır.
Yakın zamanlara kadar Yörüklerin göç yolu da olmuştur. Müze girişinden önce güzel bir alan mesire yeri olarak kullanılmaktadır. Karatepe'nin iki önemli kapısı vardır.
Güneybatısındaki giriş kapısında iki aslan heykeli vardır. Çeşitli yerde esmer ve açık sarı, sert taneli bazalt taş üzerinde duvar kaplaması niteliğinde, o günün yaşayışını sergileyen çeşitli figürler (taş kabartmalar). Fenike ve Hitit hiyeroglif yazıları ve yaklaşık üç metre boyunda Fırtına Tanrısı'nın heykeli bulunmaktadır. Kuzeydoğusundaki giriş kapısında insan başlı, aslan gövdeli, karşılıklı iki sfenks vardır.
Sağ ve sol odacıklarda Güneş Tanrısı rölyefi ve diğer çeşitli rölyefler ile karşılıklı aynı metin olmak üzere, Çivi yazılı ve Hitit hiyeroglif yazıları bulunmaktadır.
Kurucusu Asativada adını alan bu yer, MÖ 725-720'de Asur kralı V. Şalmanezer, M.Ö. 680 yılında Esarhaddon tarafından ele geçirilmiş, yakılıp, yıkılmıştır.
Yıkılan kale sur duvarları 2–4 m genişliğinde, kalenin iç ve dış duvarları ise 4–6 m'dir. Çift duvar arasındaki boşluk taş, moloz ve toprakla doldurulmuştur.
Kalenin doğu-batı uzunluğu 196 metre, kuzey-güneyi ise 376 metredir. Kalenin, 18–20 m'de bir 34 adet dikdörtgen burcu vardır.

Bazalt taşlar üstündeki yazılardan bir örnek:
"Adanava kralı ben Asitivadas’ım. Güneş İlahı’nın adamı, Fırtına Tanrısı’nın kulu, Avarikos’un büyük yaptığı Adanava memleketini, doğusuna, batısına genişlettim. Komşu krallarla iyi geçindim. Karşı gelenleri ayağımın altına aldım, ezdim. Bolluk ettim. Açları doyurdum, huzur ve güveni sağladım. Silahlı erkeklerin gezemediği bu yerlerde genç ve güzel kadınların yalnız başlarına kirmen eğirerek huzur ve güven içinde gezmelerini sağladım. Kim, benim yaptığım bu kaleyi ve kapıyı yıkar, bu nizâmı bozarsa. Tanrı belasını versin. Yalnız benim adım ölümsüzdür, güneş ve ay gibi.."

Sit alanında MÖ 8. yüzyıla ait olan, Fenikece ve Hiyeroglif Luvice olmak üzere iki dilli yazıt, Adana krallarının "Mopsos Hanedanı"ndan gelen faaliyetlerini yansıtmaktadır. Bu hanedan, Hiyeroglif Luvice'de mu-ka-sa- (genellikle 'Moxos' olarak çevrilir) ve Fenikece'de mpš şeklinde Mopsos olarak belirtilmiştir. Yazıt önce Fenikece olarak yazılmış, ardından Hiyeroglif Luvice'ye çevrilmiştir. Bu yazıt, arkeologlar için bu hiyerogliflerin şifresini çözmede bir Rosetta Taşı görevi görmüştür.
Yazıttan öğrendiğimize göre, yazıtın yazarı, kentin kurucusu ve yöneticisi olan Azatiwada'dır (veya Azatiwata). Yazıt, kentin kuruluşunu anmaktadır. Azatiwada, kendisini antik bir krallık olan Ḫiyawa'nın (Adana'nın) kralı Awariku'nun bir astı olarak kabul etmektedir. Azatiwataya (Karatepe) ise Adanawa'nın (Adana) sınır kentlerinden biri gibi görünmektedir.
Aynı tipte bir başka yazıt olan Çineköy Yazıtı daha yakın zamanda keşfedilmiştir. Bu yazıt da, aynı yönetici olabilecek ya da aynı hanedana ait olabilecek kral Awariku'dan bahsetmektedir.

"Osmaniye Osmaniye Açık Hava Müzeleri". 16 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi.

Karatepe hakkında doğrulanabilir bilgiler

Karatepe, Osmaniye konumunda bulunan ve açık veri kayıtlarında “Ören Yeri” kategorisinde sınıflandırılan bir keşif noktasıdır. Bu sayfa, ziyaret öncesinde konumu doğrulamak ve yakın çevredeki diğer duraklarla birlikte bir rota oluşturmak isteyen gezginler için hazırlanmıştır.

Karatepe nerede?

Konum Osmaniye il sınırları içindedir. Harita noktası 37.2958505, 36.2537475 koordinatlarıyla gösterilir. Yol koşulları ve giriş düzeni zamanla değişebileceğinden hareket etmeden önce güncel harita verisinin kontrol edilmesi önerilir.

Ziyaret öncesi planlama

Ziyaret süresini belirlerken mevsim, hava durumu, ulaşım biçimi ve yakın çevredeki diğer kültür veya doğa durakları dikkate alınmalıdır. Sayfadaki yol tarifi bağlantısı doğrudan kayıtlı koordinatı hedefler. Özel mülkiyet, ibadet düzeni, koruma alanı veya dönemsel giriş kısıtlaması bulunabileceği için sahadaki yönlendirmeler esas alınmalıdır.

Kaynak ve içerik yaklaşımı

Temel konum ve sınıflandırma bilgileri OpenStreetMap açık verisinden alınır. Wikipedia veya Wikidata eşleşmesi bulunduğunda ansiklopedik bilgi kaynak bağlantısıyla birlikte eklenir; uygun lisanslı fotoğraflar Wikimedia Commons üzerinden gösterilir. Doğrulanamayan tarih, ücret ve çalışma saati bilgileri otomatik olarak üretilmez.